Παναγία Αχειροποίητος : Ένας όχι και τόσο γνωστός ναός στο κέντρο

Πάνω από το δρόμο της Εγνατίας, επί της οδού Αγίας Σοφίας και δυτικά της Καμάρας και της Ροτόντας, έχει χτιστεί ο ναός της Παναγίας Αχειροποίητου. Σύμφωνα με τον μύθο, το όνομά του το πήρε εξαιτίας μιας εικόνας της Παναγίας χωρίς να έχει φιλοτεχνηθεί από το ανθρώπινο χέρι. Μέχρι τον 14ο αιώνα αναφερόταν ως “ Ναός Παναγίας Θεοτόκου” και μάλιστα ως “Μεγάλος ναός της Θεοτόκου”

Η ίδρυσή του χρονολογείται γύρω στον 5ο αιώνα μ.Χ και σύμφωνα με ανασκαφές λέγεται πως χτίστηκε πάνω σε ένα μεγάλο δημόσιο λουτρό. Ωστόσο ορισμένοι περιηγητές και συγγραφείς υποστηρίζουν πως πριν υπήρχε ο ναός της Θερμαίος Αφροδίτης. Η εξωτερική μορφή είναι αρχιτεκτονικός τύπος παλαιοχριστιανικής τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής, η οποία καταλήγει στα ανατολικά σε ημικυκλική αψίδα. Είναι χτισμένος με κλασσική παλαιοχριστιανική τοιχοποιία. Στο εσωτερικό του ναού η διακόσμηση είναι πλούσια και λεπτομερής, η οποία περιλάμβανε  ψηφιδωτά και τοιχογραφίες που φτιάχτηκαν τον 5ο αιώνα μ.Χ. Απεικόνιζαν γεωμετρικά θέματα, εκφυόμενα άνθη και θρησκευτικά σύμβολα.

Όταν όμως το 1431 η πόλη της Θεσσαλονίκης κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς ήταν η πρώτη εκκλησία που μετατράπηκε σε τζαμί και ήταν και το κυριότερο, με ονομασία Εσκί Τζουμά τζαμί που σήμαινε παλαιό τζαμί. Παρέμεινε μουσουλμανικό μέχρι το 1912 συμβολική χρονολογία για την πόλη καθώς τότε πραγματοποιήθηκε η απελευθέρωσή της. Στη συνέχεια δεν λειτουργούσε ακριβώς σαν εκκλησία αλλά υπήρξε η ιδέα να στεγαστεί σε αυτόν το πρώτο Βυζαντινό μουσείο. Δεν πρέπει να παραληφθεί πως και κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου πολέμου ήταν το καταφύγιο για αμέτρητες οικογένειες προσφύγων καθώς εκεί έβρισκαν ζεστασιά.

Το 1930 έγινε ξανά Χριστιανικός ναός, ώστε να μπορούν οι πιστοί να συγκεντρώνονται για να προσκυνήσουν στις εικόνες και με αυτό τον τρόπο να δείξουν την πίστη τους. Επιπλέον αν κάποιος δεν επιθυμεί να παρακολουθήσει κάποια λειτουργία έχει την ευκαιρία απλά να μπει και να δει και να παρατηρήσει τις τοιχογραφίες και όλα όσα έχουν απομείνει από τα παλιά αυτά χρόνια.

Για το EOE Photos,

Κείμενο, Μαρία Ζωγράφου
Δημοσιογράφος

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *